BT Özel

ERP’deki son gelişmeler ve eğilimler nelerdir, bu gelişmeler ERP pazarını nasıl şekillendiriyor? Dünyada ve Türkiye’de ERP pazarı sizce hangi yönde ilerliyor, pazarla ilgili gelecek öngörülerini alabilir miyiz?

ERP teknolojileri tarafında, model güdümlü mimariye sahip, bileşen bazlı yazılım geliştirme platformlarında, teknoloji ve fonksiyon katmanlarının teknik ve ekip seviyesinde ayrı tasarlanması bilinci, yazılımcılar arasında yaygınlaşıyor.

Uygulama kapsamında, uyarlama esnekliğine, kullanım ve öğrenim kolaylığına sahip; sağlam bir altyapı üzerinde çalışan ve tecrübeli bir ekip tarafından desteklenen; müşteri ilişkileri yönetimi, tedarik zinciri yönetimi, operasyonel planlama, dış uygulamalarla entegrasyon ve esnek veri analizi araçlarına sahip; açık kaynak kodlu kurumsal çözümlere ihtiyaç artıyor.

Peşpeşe yaşanan krizlerin kontrolü, iç ve dış operasyonların kontrol ve denetimi, stok yönetimi, maliyet, kârlılık ve stratejik karar destek altyapılarının önemi konusunda işletme yöneticilerimizi daha hızlı bilinçlendirdiğinden, ERP kullanım oranının artacağını söyleyebiliriz.

Farklı ölçeklerdeki şirketler ERP çözümlerini uygularken nelere dikkat etmeleri gerekir? ERP projelerinde yapılan başlıca hatalar nelerdir? Başarılı ERP projeleri için püf noktaları nelerdir?

ERP projelerinin başarıya ulaşma oranı, ülkemizde yurtdışına kıyasla biraz daha düşük. Bunun en büyük nedeni, temel ihtiyaç analizinin iyi belirlenememesi, yönetici seviyesindeki kişilerin ERP disiplinini, ticari program ile karıştırmaları ve ERP’nin işletmelerinin sinir sistemi anlamına geldiğini fark edememeleridir.

İşletmelerde, organizasyonların kurumsallaşması ile kurumsal disiplin uygulamalarına geçiş aynı anda hedeflenmektedir. Bu yaklaşım, yöneticiler, kullanıcılar ve uyarlayıcı firma için, ERP uyarlama süreçlerini zorlaştırmaktadır. Firmalar, programı alırken ne beklediklerini tam olarak ortaya koyamıyorlar. Analiz yapılırken istekler net olarak belirtilmediği için, sonrasında karşılıklı birçok sıkıntı yaşanabiliyor. İşletmeler, kurumsallaşma faaliyetlerini takip eden bir ERP uyarlama sürecini hedeflemelidir. Böylece, ERP üzerinde takip edilecek iş süreçleri ve bu süreçlerden beklenen çıktılar daha net olacak ve uyarlama esnasında zaman kaybı minimuma inecektir.

ERP alırken dikkat edilmesi gereken hususları başlıklar halinde şu şekilde sıralayabiliriz:

Öncelikle ERP altyapısının, işletme yönetimi nezdindeki stratejik önemi üzerine araştırma yapılmalı ve bu önemi yansıtan bir proje bütçesi planlanmalıdır.
ERP ihtiyacı test edilmelidir. Bunun için şu kontrol listesi faydalı olabilir:
o Hızlı ve kontrol edilemeyen büyüme
o Kurumun gerçek finansal performansının bilinememesi
o Bilinmeyen ya da yanlış işçi maliyetleri
o Stokların üretim ihtiyaçlarını tutarlı bir şekilde karşılayamaması
o Önemli bilgilerin elde edilmesi için uzun çabalar harcanması
o Müşterilerde yanlış beklentiler oluşturulması
o Teslim tarihlerinin sürekli gecikmesi
o Operasyonel performansın bilinememesi
o Mevcut sistemin gelişimi engellemesi
o Üretim gereksinimlerinin herhangi bir doğruluk seviyesinde belirlenememesi
ERP proje seçim ekibi oluşturulmalı ve bu ekibin bünyesinde kurumun işleyişine hakim üyeler bulunmalıdır.
Kurum içindeki tüm kaynaklar analiz edilmelidir: personel, teknoloji, iş akışları, performans ölçümleri. Seçim sürecinde en etkili olacak fonksiyonel ve teknik kriterler belirlenmelidir.
Anahtar teslimi bir çözüm mü, yoksa sabit bir lisans bedeli ve akabinde gerçekleştikçe uyarlama bedeli şeklinde mi bir teklif beklenildiğine karar verilmelidir. Başarısızlık riski yüksek, gizli maliyetler içeren düşük tekliflerden kaçınılmalıdır. Sonuçta, toplam sahip olma maliyeti hesaplanmalıdır.
Mevcut donanım ve işletim sistemi altyapısının durumu gözden geçirilmeli ve buradaki yenileme ihtiyaçlarının maliyeti dikkate alınmalıdır.
ERP projesinin işletme var oldukça devam edecek bir proje olduğu, ilk canlı kullanıma geçişten sonra da tedarikçi firma ile lisans veya proje bedeli üzerinden belirli bir yüzde ile yıllık bakım/destek anlaşması yapılmasının faydalı olacağı unutulmamalıdır.
Daha fikir aşamasından başlayarak ERP projesi ile ilgili kurum içi iletişime büyük önem verilmelidir. Özellikle kullanıcıların, bilgileri fısıltı gazetelerinden değil, bilhassa yönetimden almaları sağlanmalıdır.
Uzun listeye aldığınız tedarikçiler gerekli fonksiyon kriterlerine göre elendikten sonra kısa liste 2-3 firmaya düşürülmelidir.
Örneğin, üç boyutlu tasarımlar ile başlayan üretim sürecine sahip olan mühendislik merkezli özel ekipman üreticileri, sıradan bir MRP/ERP uygulaması yerine, çizimlerden ürün ağaçlarını alabilen, ETO odağına sahip bir ERP çözümü aramalıdır.
Bu firmalardan demo talep edilmeli ve demolar esnasında, tedarikçi firma danışman ekibinin iş süreçleri hakkındaki bilgi seviyesini sınayacak şekilde sorular sorulmalıdır.
Güçlü referanslar aranmalı ve mutlaka yerinde referans ziyaretleri yapılmalıdır.
Eğer fonksiyon listesinde varsa, ufak geliştirme taleplerinde bulunulmalıdır.

ERP, KOBİ’lere nasıl faydalar sağlıyor? KOBİ’ler ERP çözümlerinden en yüksek verimi ve geri dönüşü nasıl alabilirler?

Kurumların stratejik disiplin ve yönetim aracı olan ERP sistemi, vücudumuzun sinir sistemi kadar gerekli ve önemlidir.

İşletmeler, uyarlama sonrasında, tüm iç ve dış ticari işlemlerini, yeni sinir sistemleri haline gelen ERP ile yönetmeye başlıyorlar. Doğru yönetmenin ve planlamanın yanında, sipariş, ürün, ürün grubu, yönetim birimi bazında gerçekleşen maliyetlerin, gelir-gider kalemlerinin pivot analizleri sonucunda alınan doğru kararlar sayesinde, kısa zamanda giderlerde azalma ve gelirlerde artış sağlanıyor.

Tekrarlı ve kişilere bağlı işlemler ortadan kalkıyor, ortaya çıkan kurumsal hafıza sayesinde günlük işlemlerin takibi problem olmaktan çıkıyor ve personel kaynağı daha verimli kullanılıyor. Verileri elde etme ve raporlama zorlukları aşıldığından, yetkili yönetici zamanının önemli bir bölümünü kontrol, analiz ve karar verme yönünde kullanabilir hale geliyor.

Atila Zeybek

Model Business Solutions Genel Müdürü